Inhoud: |
In de jaren na de tweede Wereld Oorlog zocht de NS vervanging voor de stoomtractie op de nevenlijnen. Hiertoe werden dieselelektrische tweerijtuigstellen en motorrijtuigen ontwikkeld, welke door hun blauwe kleur de bijnaam 'Blauwe Engel' kregen. Begin jaren tachtig zou dit materieel afgevoerd gaan worden. Een deel van de tweerijtuigstellen kwam nog in aanmerking voor een levensduurverlenging. De gemoderniseerde stellen waren bedoeld voor de diesellijnen in Overijssel, Gelderland en Limburg. Het vervoer op de diesellijnen in Groningen en Friesland was dermate gering dat deze lijnen met opheffing werden bedreigd. Het betrof de lijnen Leeuwarden - Stavoren, Leeuwarden - Harlingen, Groningen - Roodeschool, Groningen - Delfzijl en Groningen - Nieuweschans. Gedacht werd dat de treinen op deze lijnen zouden worden vervangen door bussen.
In 1976 werd een werkgroep opgericht om te onderzoeken hoe deze diesellijnen toch met treinen konden worden geëxploiteerd. Onderzocht werd hoe de dienstuitvoering kon worden vereenvoudigd, waardoor de kosten zouden dalen. Men dacht hierbij aan eenmansbediening in de daluren en lokaal uit te voeren onderhoud. De bevindingen van deze werkgroep werden gebundeld in het plan Project Exploitatie Nevenlijnen. Het lukte de werkgroep de NS en de overheid ervan te overtuigen om de treindienst op deze lijnen te handhaven. Voor de voorgestelde vereenvoudigde exploitatie was ook nieuw materieel noodzakelijk. In tegenstelling tot eerdere nieuwe materieeltypen bij NS werd hier niet gekozen voor het volledig ontwerpen van nieuw materieel, maar bestaand materieel als basis te nemen. Als basis werden de Duitse motorrijtuigen Baureihe 627 en tweerijtuigstellen Baureihe 628 genomen. In februari 1978 huurde de NS het motorrijtuig 627 008 van de Deutsche Bundesbahn om te beproeven of dit materieel geschikt zou zijn voor de noordelijke nevenlijnen. Dit materieel werd in 1974 door de Waggonfabrik Uerdingen A.G. aan de DB geleverd.
In het najaar van 1978 besloot de overheid definitief dat de noordelijke nevenlijnen behouden zouden blijven. In het voorjaar 1979 besloot de NS tot aanschaf van 19 motorrijtuigen en 26 tweerijtuigstellen bij Wagonfabrik Uerdingen, die ook de Baureihen 627 en 628 had geleverd. In september 1980 werd de bestelling uitgebreid met nog eens 5 tweerijtuigstellen. In juni 1981 was het eerste tweerijtuigstel, de 3201, voltooid, waarna het stel in Duitsland werd beproefd. Op 20 augustus 1981 kwam dit stel naar Nederland. In 1982 werd Wagonfabrik Uerdingen overgenomen door Düwag Aktiengesellschaft. Als laatste werd de 3220 met fabrieksplaten van Uerdingen geleverd, vanaf de 3221 werd het materieel voorzien van fabrieksplaten van Düwag. In december 1982 werd de 3231 als laatste tweerijtuigstel geleverd. In 1983 werden alle 19 motorrijtuigen 3101-3119 afgeleverd.
Op 20 augustus 1981 werd de 3201 als eerste van de serie overgebracht naar Nederland.
Op 22 november 1981 werd het nieuwe materieel in gebruik genomen tussen Groningen en Delfzijl.
Op 6 maart 1982 organiseerde de NVBS de eerste excursie met het nieuwe Wadlopermaterieel. De excursietrein bestond uit drie stellen, de 3204, 3211 en de toen zeer recentelijk afgeleverde 3213. De rit voer van Zwolle naar Coevorden en over de lijn van de Bentheimer Eisenbahn naar Bad Bentheim en vervolgens via Hengelo en Almelo weer naar Zwolle.
Een uitgebreid verslag van de NVBS excursie op 6 maart is te lezen in Op de Rails 1982-5.
Vanaf 7 maart 1982 werd het nieuwe materieel ook in gebruik genomen tussen Groningen en Leeuwarden.
In juli 1982 startte de inzet van het nieuwe materieel tussen Groningen en Roodeschool.
Vanaf september 1982 werd het materieel geleidelijk aan ook ingezet tussen Groningen en Nieuweschans.
Op 21 november 1982 begon de geregelde inzet van het nieuwe dieselhydraulische materieel tussen Groningen en Winschoten. De stellen hadden in het begin veel last van gladde rails veroorzaakt door de herfstbladeren. De dienst met de de nieuwe DH-stellen moest zo mogelijk met twee stellen worden gereden. De overige treinen, alsmede de eerste treinen in de ochtend werden door oud materieel gereden.
Om het gedrag van de DH's op gladde sporen te testen werd het, niet in gebruik zijnde, vierde spoor in Baarn bedekt met bladeren uit de nabijgelegen botanische tuin. Op 25 november reed een DE-2 treinstel over dit met bladeren bedolven spoor. Op 26 november reed de DH-2 3212 over dit spoor, waarna de resultaten van beide treinen met elkaar werden vergeleken. Uiteindelijk is besloten de lichte DH's te verzwaren. Tijdens deze constructiewijziging werden alle diensten door oud materieel overgenomen.
Op 10 januari werd het eerste motorrijtuig, de 3101, afgeleverd. Het stel reed op eigen kracht van Uerdingen naar Venlo, waarna een NS-dieselloc het stel naar Zwolle sleepte.
De inzet van het nieuwe materieel tussen Leeuwarden en Harlingen begon in januari 1983.
Als laatste kwam het nieuwe materieel in februari 1983 ook tussen Leeuwarden en Stavoren te rijden.
Sinds 24 april 1983 worden alle treinen op de noordelijke nevenlijnen weer door de DH's gereden. Hierbij geldt een beperking dat de eerste trein uit minstens drie bakken moet bestaan. De overige treinen moeten uit minstens twee bakken bestaan.
Als laatste werden op 29 mei 1983 de diensten van Leeuwarden naar Stavoren en Harlingen door de DH's overgenomen.
Tijdens het rangeren met de 3224 te Leeuwarden in de ochtend van 19 augustus 1983 is vermoedelijk een wissel te vroeg omgezet, waardoor een bak van de 3224 op twee sporen kwam te staan.
Als eerste van alle DH-stellen werd de 3231 voorzien van de naam "Wadloper". Deze naam werd gekozen uit 48 000 suggesties van bewoners van de beide noordelijke provincies. Later werden alle andere stellen ook van de naam voorzien.
In het kader van een haalbaarheidsonderzoek naar de herinvoering van een reizigersdienst tussen Leeuwarden en Stiens door leerlingen van de Technische School maakte de 3212 op 4 juni 1984 ter afsluiting van het project twee slagen tussen Leeuwarden en Stiens.
Op 30 april 1985 organiseerde de NVBS een excursie met de Wadlopers 3212 en 3231 van Groningen over de voormalige NTM-lijn via Leek naar Drachten.
Op 21 mei 1985 kwam de 3231 te Uithuizermeeden in botsing met de 2467. Beide liepen daarbij zware schade op. In dezelfde maand kwam de 3205 tussen Winsum en Sauwerd in botsing met een tractor. De minst beschadigde bakken B 3231 en Bz 3205 werden gecombineerd en kwamen als treinstel 3231 weer in dienst. Het herstel van de Bz 3231 duurde ruim twee jaar. Door Talbot Uerdingen werd een nieuwe kop geleverd, welke door de Hoofdwerkplaats Tilburg op de Bz 3231 werd geplaatst. Op 21 juni 1987 kwamen de B 3205 en Bz 3231 als het treinstel 3205 weer in dienst.
In 1985 werd de 3223 als proef voorzien van een ventilatiesysteem, met lange kasten op het dak. Pas in het begin van de jaren 1990 werden de overige stellen en motorrijtuigen hiermee uitgerust.
Op 29 augustus 1987 strandde ICM 4017 met een defecte compressor te Wolvega, waar het stel werd binnengenomen op spoor 1. Uit Leeuwarden werden de Wadlopers 3205 en 3211 naar Wolvega gestuurd om de defecte 4017 naar Leeuwarden te slepen, alwaar het konvooi om 15:40 aan kwam.
De NS beproefde op 7 en 8 januari 1988 het met elektromagnetische railremmen uitgeruste Duitse tweerijtuigstel 628 220/928 220. Na de proefnemingen werden de loopdraaistellen van de Wadlopers voorzien van dergelijke railremmen.
De 3204 kwam op 29 juli 1988 onzacht in aanraking met een zandauto, waarbij de chauffeur en de machinist het leven lieten.
Op 25 januari 1990 werd o.a. Friesland geteisterd door zware stormen. Wadloper 3204 kon er tussen Leeuwarden en Stavoren bijna niet tegen in komen en liep 20 minuten vertraging op. Later werd dienst gestaakt. Twee andere DH-2'en redden een gestrande Koploper tussen Heerenveen en Wolvega en brachten het stel na een barre tocht tegen 23:00 uur terug naar Leeuwarden.
Op 10 april 1991 ontspoorde de 3216 bij Waterhuizen door een te hoge snelheid. De voorste bak kwam achterstevoren naast het spoor te staan, de achterste bak bleef in het spoor. Hierbij raakten de machinist en twee reizigers lichtgewond. De schade aan de 3216 was aanzienlijk. Pas op 11 april werd de ontspoorde bak weer in het spoor getakeld en samen met de andere bak overgebracht naar de werkplaats voor herstel.
Op 11 april 1992 vond een NVBS rit plaats tussen Leeuwarden en Stiens met de Wadlopers 3224 en 3103. De trein vertrok om 11:00 uit Leeuwarden en kwam daar om 13:20 weer aan.
Op 2 mei vond een rit onder de naam "DH 2 Excursie Armsein Adieu" plaats met de 3206. De rit voer van Arnhem via de Betuwe, Budel, Zuid Limburg en de Maaslijn terug naar Arnhem:
Op 12 mei 1992 ramde de 3207 's morgens een stootjuk en de daarachter staande lichtmast op het tractieterrein te Leeuwarden. Door dieselloc 6465 werd de Wadloper terug getrokken, waarna de Zwolse ongevallenwagen er ook nog aan te pas kwam. De 3207 had schade aan de koppeling en aan het front opgelopen.
Op 9 september 1992 maakten vier motorrijtuigen 3117, 3111, 3107 en 3108 vijf slagen tussen Leeuwarden en Stiens in verband met het 750 jarig jubileum van de gemeente Leeuwarderadeel. De passagiers van de treinen waren de schooljeugd uit die gemeente.
Een Wadloper remde niet tijdig en vernielde de stootbalk van het stootjuk van het perronspoor 2 te Leeuwarden. Het koppeldeksel moest het ontgelden. In de middag werd een nieuwe balk op het stootjuk geplaatst.
Op 24 februari 1993 ontspoordde de 3209 te Groningen, waarbij één bak dwars op het spoor kwam te staan.
Op 1 april 1993 werd de strandtrein van 16.10 uur uit Rotterdam CS naar Hoek van Holland Strand gereden door de tot "Strandloper" omgedoopte 3226. Het idee voor deze 1 april grap werd geopperd door een Haagse procesmanager. De 3226 kwam beschikbaar na een onderhoudsbeurt in de hoofdwerkplaats Tilburg.
Op 5 mei 1993 botste de 3221 op een overweg bij Koudum op een auto. De auto kwam klem te zitten en de trein ontspoorde op de spoorbrug. Het treinverkeer tussen Workum en Stavoren was de gehele dag gestremd. Met behulp van de ongevallentrein werd de 3221 weer op de rails gezet en om 18:45 werd het stel op lage snelheid door twee DH-2’s naar Leeuwarden gesleept.
Op 20 november 1993 werd met de Wadloper 3217 van Groningen naar Veendam gereden. Deze rit was door de VVV's van Groningen, Hoogezand, Veendam en Winschoten georganiseerd om Veendam te promoten. Een kaartje voor een retour van Groningen naar Veendam koste één gulden.
Per 4 mei 1994 zijn de Wadlopers de eerste treinen van NS waarin in het geheel niet meer gerookt mag worden. Om dit aan de reizigers kenbaar te maken werd een folder verspreid:
![]() |
In mei en juni 1994 werden de 3205, 3213, 3225, 3226, 3227 en 3231 voorzien van een frisdrankautomaat. Om plaats te maken voor de frisdrankautomaat werden enkele banken verwijderd. De inzet op de lijnen Leeuwarden - Harlingen en Leeuwarden - Groningen werden door de Verkeersleiding in Groningen geregeld. In oktober 1995 werden de frisdrankautomaten weer verwijderd en werden de banken teruggeplaatst.
Op 10 september 1994 raakten de 3118 en 3102 betrokken bij een overwegbotsing te Kropswolde. De vooroplopende 3118 liep de meeste schade op.
In de nacht van 15 op 16 september 1994 botste een lege trein, bestaande uit de 3110, 3209, 3214, 3111 en Koploper 4090 tussen Leeuwarden Camminghaburen en Tietjerk op een kudde koeien. De 3110 en 3209 ontspoorden en kantelden naast het spoor. Ook één bak van de 3214 raakte het spoor bijster. De 3110 en 3209 waren zo zwaar beschadigd dat ze per dieplader naar de werkplaats in Tilburg werden vervoerd. Omdat de transporteur een verkeerde trailer had gestuurd, waardoor het konvooi met de 3209 te hoog zou worden, werd een van de bakken van de 3209 in Leeuwarden tijdelijk zonder draaistellen op de straat gezet. De 3209 werd op 3 oktober 1994 binnengenomen voor herstel, de 3110 volgde op 10 november 1994. Op 23 maart 1995 werd de 3110 afgeleverd, de 3209 werd op 1 juni 1995 afgeleverd.
Op 1 april 1995 ontspoordde het aangedreven draaistel van de B 3228 op het tractieterrein te Leeuwarden. Met behulp van de Zwolse ongevallentrein werd de trein herspoord. Na de hersporing werden de bakken van de 3228 ontkoppeld.
Op 13 augustus 1995 ontspoordde een DH-2 bij Hindeloopen op betonplaten die door vandalen op de baan zijn gelegd. Hierbij scheurde een brandstoftank lek en raakte de onderzijde van het treinstel zwaar beschadigd. De Zwolse ongevallentrein sleepte het stel terug naar Leeuwarden.
Op 13 augustus 1995 kwam de 3110 weer gloednieuw in dienst na herstel van de schade, welke was opgelopen door een ongeval bij Ouddeel waar de trein in botsing kwam met loslopende koeien.
In de nacht van 14 op 15 december 1995 kwamen de 3114 en 3103 in Leeuwarden bij het achteruit rangeren in aanraking met een door de wind verplaatste Fccppss zelflosser. De zijwand van de 3103 werd door een buffer van de zelflosser opengereten. De 3114 bleef ongedeerd. Het beschadigde motorrijtuig werd op 15 december om 12:49 in opzending meegezonden naar Groningen.
Op 4 januari 1996 werd de beschadigde 3103 binnengenomen in het Revisiebedrijf Tilburg voor herstel van de schade. De aflevering volgde op 19 januari 1996.
Op 1 juni 1996 werd een nieuw windmolenpark in de Eemshaven geopend. Ter opluistering hiervan reden drie relatief lange Wadlopercombinaties in een uurdienst extra reizigerstreinen tussen Groningen en de Eemshaven.
Op 21 september kwam de 3227 op een overweg tussen Groningen en Sauwerd in botsing met een auto. Op 1 oktober werd het stel in het Revisiebedrijf Tilburg binnen genomen voor herstel. Op 10 december werd het stel weer afgeleverd.
De verbouwde 3201 had kort na de terugkomst uit Tilburg in het noorden al betrokken bij een ongeval. Een bus met illegale havenarbeiders en een personen auto werden op een overweg in de Eemshaven geschept door de 3201. Op het moment van 'impact' waren er op de machinist na geen mensen in de voertuigen aanwezig. Deze kwamen later pas. De oorzaak van dit ongeval was een brandweer- en EHBO-oefening. De ravage was dus in scene gezet. De personenauto zat grotendeels onder de bus (Gado 8891). Beide zijn total-loss. De 3201 gaf er een licht tikje tegenaan en bleef dus onbeschadigd. De gesminkte 'slachtoffers' waren afkomstig van de groep 'LOTUS'. In de achterste bak van de 3201 brak zogenaamd brand uit. Om dit te realistiseren werd in deze bak een rookgenerator geïnstalleerd.
Op 20 november 1997 vonden er TCSA-proefritten met een de 3228 plaats tussen Venray en Meerlo=Tienray, t.b.v. de Nieuwe Generatie ATB. Het stel kwam hiervoor uit Zwolle.
Eind november, begin december 1997 werd rond kwart voor 10 's ochtends in Groningen de Wadloper uit Leeuwarden vervangen door twee . De Wadloper van trein 8619 kwam afwisselend aan op spoor 2a (normaal voor de treinen van/naar Delfzijl), spoor 4b (normaal voor de treinen richting Amersfoort), of spoor 6 of 7. De twee stonden dan gereed op het gebruikelijke spoor 4a. Op 25 november 1997 werd de uit Leeuwarden aangekomen 3227 niet op een afwijkend spoor binnengenomen, maar gekoppeld aan de gereedstaande 3416. In de combinatie 3227 + 3416 vertrok dit geheel als trein 8683 naar Leeuwarden.
Sinds 28 september 1998 rijden de in de nieuwe sneltreindienst tussen Groningen en Leeuwarden, in verband met de 'noodzakelijke' snelheid van 140 km/h. Op 26 februari 1999 bestond onder andere de sneltrein 8449 van 16:12 uit Leeuwarden naar Groningen echter uit de 3415 en Wadloper 3226. In de trein werd nog omgeroepen dat in verband met de koppeling met een Wadloperde trein niet harder kon rijden dan 100 km/h. Toch werden alle rijtijden keurig gehaald....
Op 28 mei 1999 reed de 3222 bestickerd in de huisstijl van NoordNed gekoppeld aan de 3220 in de huisstijl van NS Reizigers tussen Groningen en Leeuwarden. Op 29 mei reed de bestickerde 3222 los tussen Groningen en Leeuwarden. Officiëel nam NoordNed de exploitatie op dit tracject op 30 mei 1999 over van NS Reizigers. Op 30 mei werd de dienst op dit traject overigens met twee stammen van twee gereden.
Op 30 mei 1999 is de exploitatie op de lijnen Leeuwarden - Groningen, Leeuwarden - Harlingen Haven en Leeuwarden - Stavoren overgenomen door NoordNed. NoordNed kreeg hierbij de beschikking over de Wadlopers 3106, 3111-3119 en 3222-3231 en de 3446-3449. Omdat het Revisiebedrijf Tilburg nog bezig was met het aanbrengen van geluidisolerende bescherming (PRIL), werd ter vanging van een treinstel van NoordNed een treinstel van NS Reizigers in bruikleen aan NoordNed gegeven.
Tijdens de STAR-dagen op 18 en 19 september 1999, was de 'Starloper' 3206 te gast en maakte een aantal slagen Veendam - Stadskanaal - Veendam. Op 17 september was dit stel te Groningen voorzien van STAR logo's over de NS logo's.
Wegens grootschalige materieeltekorten bij NoordNed (er vielen regelmatig treinen uit of er moesten reizigers op het perron achterblijven omdat ze niet meer in de overvolle trein pasten), lukte het NoordNed om in januari 2000 het materieelpark met uit te breiden met de 3101 en 3102.
Op 28 mei kwam ook de exploitatie van de lijnen Groningen - Nieuweschans, Groningen -
Delfzijl en Groningen - Roodeschool in handen van NoordNed. Het materieelpark werd
uitgebreid met de Wadlopers 3104, 3105, 3107-3110, 3201-3206 en 3211-3221.
Een van de eisen voor de lijnen in Groningen was het bieden van eerste klas in de treinen.
Hiervoor ondergingen de 3114-3119, 3201-3206 en 3211-3221 een
interieurwijziging, uitgevoerd door Arriva in Leeuwarden.
De 3101 en 3102 keerden terug naar NS Reizigers. De NoordNed-logo's werden provisorisch verwijderd en vervangen door NS-logo's.
De 3101-3103 en 3207-3210 behoorden nu toe aan NS Reizigers en werden ingezet tussen Zwolle en Kampen. Omdat de ombouw van PRIL nog niet voltooid was werden ter vervanging van twee in Tilburg verkerende NoordNed-stellen de 3207 en 3208 van NS Reizigers aan NoordNed uitgeleend.
Omdat er nu ook op de Groninger lijnen regelmatig reizigers op de perrons achter moesten blijven werden respectievelijk in juli en augustus de 3209 en 3210 ook aan NoordNed gegund. De dienst van NS Reizigers tussen Zwolle en Kampen werd afwisselend met en de Wadlopers 3101-3103 gereden, soms zelfs gecombineerd!
Op 12 september 2000 ontplofte de motor van de 3223 tussen Buitenpost en Grijpskerk. Het stel verloor hierdoor verschillende onderdelen. De trein kwam ter hoogte van km 55.0 tot stilstand. Er raakte niemand gewond. De trein was op weg van Leeuwarden naar Groningen. De reizigers werden met bussen verder vervoerd. De 3223 is op eigen kracht (op de andere motor) door naar Groningen gereden.
De onbeschadigde Bz 3223 en de B 3211 werden tot een tijdelijke 3223 geformeerd en in dienst gesteld.
In augustus 2001 werd de tijdelijke bakwisseling tussen de 3211 en 3223 weer ongedaan gemaakt. De Bz 3223 en B 3211 reden sinds eind 2000 als treinstel 3223. Na het herstel van de Bz 3211, welke door brand in een motor beschadigd was, werd de 3211 weer gecompleteerd met de eigen bakken en afgeleverd. Het herstel van de B 3223, waarvan een motor ontploft was, duurde nog tot januari 2002.
Op 20 augustus 2001 was het precies 20 jaar geleden dat de eerste Wadloper, de 3201, wiel op Nederlandse bodem zette. Dit jubileum werd op 20 augustus 2001 gevierd met de 3201, welke werd getooid met een koersbord en een jubileumbord.
Zie hier voor een verslag van dit jubileum.
Op 19 oktober 2001 werden de Wadloper 3101 en 3405 overgebracht van Zwolle naar Heerlen. Beide stellen reden gekoppeld op eigen kracht. De 3405 werd in de loop van week 43 vervangen door de 3433 omdat de 3405 tijdens de nachtelijke proefritten vlakke wielbanden had opgelopen.
Tussen 22 en 25 oktober zijn de 3101 en 3405/3433 ingezet tussen Heerlen en Herzogenrath, ten behoeve van TCSA-metingen (TCSA = Track Circuit Shunt Assistent).
Op 26 oktober zouden de 3101 en 3433 weer naar Zwolle terugkeren. De 3101 stond in Heerlen, terwijl de 3433 zich in Maastricht bevond. Omdat een losse Wadloper motorwagen niet is toegelaten tussen Heerlen en Maastricht, werd deze door de 852 naar Maastricht gesleept. Om onduidelijke redenen werd niet toegelaten om het dieselhydraulische materieel op eigen kracht naar Zwolle te rijden, waardoor het materieel in Maastricht bleef staan.
Op 3 november vond alsnog de overbrenging van de 3101 en 3433 van Maastricht naar Zwolle plaats. Vanwege het niet toelaten om dit materieel gekoppeld op eigen kracht te laten rijden werden de dieselstellen door de 815 en 953 gesleept.
Een uitgebreid verslag van de overbrengingen op 19 en 26 oktober en 3 november is te lezen in Rail Magazine 191.
Op 11 januari 2002 werd de van een ontplofte motor herstelde 3223 door het Revisiebedrijf Tilburg weer afgeleverd.
In het voorjaar 2002 was er voldoende materieel aan Syntus geleverd, waardoor de eerste van de vier van NSR gehuurde aan NSR retour konden worden gegeven. Hierdoor beschikte NSR over voldoende voor de inzet tussen Zwolle en Kampen. De Wadlopers 3101-3103 werden hierdoor werkloos, ook omdat NoordNed deze motorrijtuigen niet wilde huren.
Wegens het mislukken van de TCSA-metingen eind 2001 dienden deze metingen opnieuw uitgevoerd te worden. De 3433 werd op 28 april door de 4033+4036 van Zwolle naar Utrecht gesleept en op 30 april door de museumloc 1202 van het spoorwegmuseum naar Heerlen gesleept. Op 4 mei werd de 3433 door de 8428 weer van Heerlen naar Zwolle gesleept.
In de volgende week was het de beurt aan de Wadlopers 3101 en 3103. Op 5 mei 2002 werden beide motorwagens van Zwolle naar Utrecht overgebracht, waarna ze op 7 mei door de 1202 naar Heerlen werden gesleept. In de nacht van 11 op 12 mei zijn de 3101 en 3103 weer naar Zwolle overgebracht.
Wegens plaatsgebrek dienden de Wadlopers 3101, 3102 en 3103 Zwolle te verlaten.
De 3102 is alsnog door NoordNed gehuurd. Op 27 mei 2002 is de 3102 in Groningen gesignaleerd.
De 3101 en 3103 zijn op 28 of 29 mei overgebracht naar Arnhem en gestald op het opstelterrein Arnhem Berg. Even leek het erop dat deze bijde stellen door Connexxion zouden worden gebruikt voor de exploitatie op Almelo - Mariënberg. Er is een dienstregeling voor instructieritten aangevraagd, maar de regio Twente (de opdrachtgever) heeft daar een stokje voor gestoken.
De door NoordNed als plukstel gebruikte 3218 is op 3 juli 2002 per vrachtwagen overgebracht van Onnen naar Waterhuizen en vandaar per binnenvaartschip overgebracht naar Tilburg, waar het transport op 5 juli 2002 diende aan te komen. Het stel werd per schip vervoerd omdat voor een volledig transport per vrachtwagen geen vergunning werd verleend.
Op 20 december 2002 keerde de herstelde 3218 terug naar het noorden, en wel over de route via Arnhem.
Op 5 juli reed de 3217 op weg naar Roodeschool kort na Sauwerd in op een kudde koeien. De in de jaren negentig gemonteerde baanruimer functioneerde uitstekend, de trein ontspoorde niet. Vier koeien overleefden de botsing met de trein niet.
Op 10 augustus werd de 3101 door de 8441 overgebracht van Arnhem naar Onnen. In Onnen zal de 3101 een onderhoudsbeurt ondergaan om vervolgens door Connexxion te worden ingezet tussen Almelo en Mariënberg.
Rond 4 oktober 2002 werden de 3101 en 3102 overgebracht van Onnen naar Hengelo om vanaf 7 oktober 2002 te worden ingezet tussen Almelo en Mariënberg. Sinds 7 oktober 2002 is de inzet van de Wadlopers op dit traject een feit. In de ochtendspits op maandag tot en met vrijdag reden beide stellen gekoppeld. De spitstreinen werden verzorgd door een van Syntus. Na de ochtendspits werd één Wadloper afgekoppeld en werd met één stel verder gependeld. De middagspitstreinen werden door het afgekoppelde stel verzorgd.
Zie ook de inzet bladzijde voor informatie over de inzet van Wadlopers op het traject Almelo - Mariënberg.
Lang heeft de gekoppelde inzet van Wadlopers tussen Almelo en Mariënberg niet geduurd. Op 11 oktober 2002 raakte de 3101 bij een overwegbotsing zwaar beschadigd. Sindsdien rijdt enkel de 3102 nog op dit traject.
De 3218, lange tijd plukstel van NoordNed, werd van 3 tot 5 juli 2002 per vrachtwagen en binnenvaartschip overgebracht van Onnen naar Tilburg. Na een herstelperiode van vijf en een halve maand keerde de 3218 op 20 december 2002 terug naar het noorden. In tegenstelling tot eerdere overbrenging, voerde de route dit keer via Arnhem.
De regio Twente vond de naam 'Wadloper' niet geschikt voor een trein die tussen Almelo en Mariënberg pendelt. Zodoende was de regio Twente op zoek naar een nieuwe naam. Hiervoor heeft de regio Twente een beroep gedaan op de bevolking om mee te denken over een nieuwe naam. Tot 10 januari konden suggesties voor een nieuwe naam worden ingediend bij Connexxion. Een deskundige jury heeft de inzendingen beoordeeld en op 22 januari 2003 werd de nieuwe naam 'Veenexxpres' bekend gemaakt. Kort nadien werd de nieuwe naam op de beide Veenexxpressen 3101 en 3102 aangebracht.
Na een periode van stilstand werd de enige nog resterende Wadloper van NSR, de 3103, vanaf begin februari 2003 alsnog verhuurd aan NoordNed. Hiermee kwam definitief een einde aan de Wadlopers bij NSR. De Veenexxpressen 3101 en 3102 worden ingezet door Connexxion, de Wadlopers 3103-3119 en 3201-3231 worden ingezet door NoordNed.
Tijdens de tweede dag van de STAR-dagen, op zondag 21 september 2003, was de groene NoordNed Wadloper 3222 te gast en maakte twee slagen Veendam - Stadskanaal - Veendam.
Op 9 maart 2004 kwam de 3208 tussen Mantgum en Leeuwarden in onzachte aanraking met een gierwagen en raakte hierbij beschadigd. Er raakte niemand gewond. De 3208 werd rond 12 maart naar het Revisiebedrijf Haarlem gestuurd, vanwaar het stel op 22 maart werd doorgestuurd naar het Revisiebedrijf Tilburg. Op 17 juli leverde het Revisiebedrijf Tilburg de weer herstelde 3228 af.
Ter promotie van het Noord Nederlands-Trein & Tram Museum (NNTTM), gevestigd in het voormalige stationsgebouw van Zuidbroek, is de 3216 op 21 mei 2004 door vrijwilligers van dit museum voorzien van stickers en omgedoopt tot "Museumloper". Op 1e pinksterdag 30 mei 2004 werd de "Museumloper" officieel gepresenteerd. Op beide pinksterdagen 30 en 31 mei stond dit treinstel ter bezichtiging langs het perron te Zuidbroek. Na deze dagen werd het treinstel met bestickering in de reguliere treindienst ingezet.
In het weekeinde van 18 en 19 september 2004 vonden de jaarlijkse STAR-dagen plaats. Op zaterdag 18 september was de als Museumloper bestickerde 3216 te gast bij de STAR en werd het stel ingezet in de treindienst tussen Veendam en Stadskanaal. Op zondag 19 september waren het de 3105 en 3117 die als gekoppelde stel als gastmaterieel tussen Veendam en Stadkanaal werden ingezet.
Op 12 augustus 2005 kwam 3201 tussen Roodeschool en Uithuizermeeden in botsing met een auto. Eind september 2005 kwam de 3201 weer in dienst.
Op 29 augustus 2005 was het weer raak tussen Roodeschool en Uithuizermeeden. De 3211 botste na vertrek uit Uithuizermeeden naar Roodeschool op een overweg op een dieplader achter een vrachtwagen die stond te wachten achter een andere vrachtwagen voor een kruising. De Bz 3211 van de schoof hierbij voor een deel over de dieplader heen. De beschadigde 3211 is op eigen kracht overgebracht naar Onnen. Op 8 september 2005 volgde de overbrenging op eigen kracht naar Haarlem. Van 15 tot en met 21 september 2005 werd het stel door het Revisiebedrijf Haarlem hersteld. Op de terugweg naar het noorden werd tevens de bak Bk 3405 meegenomen naar Zwolle.
Op 5 oktober 2005 maakte de 3225 op eigen kracht een proefrit van Groningen via Utrecht Goederen naar Lunetten en terug.
In de tweede week van november is de 3101 bij een grote onderhoudsbeurt bij NedTrain in Hengelo voorzien van een gemoderniseerd instrumentenpaneel. Ter vervanging werd tussen Almelo en Mariënberg een van Syntus ingezet.
Vooruitlopend op de overname van NoordNed door Arriva, is de 3229 op 18 november 2005 op de B-bak alvast voorzien van het logo van Arriva op de plaats van het NoordNed logo. De Bz-bak bleef voorzien van het NoordNed logo.
Per 11 december 2005 werden de treindiensten van NoordNed overgenomen door Arriva. Arriva was reeds volledig eigenaar van NoordNed.
Op 2 januari 2006 brak er brand uit in de apparatuur onder de 3226 onderweg als trein 30255 van Leeuwarden onderweg naar Groningen. Ter hoogte van Zwaagwesteinde werd de brand door een reiziger ontdekt, welke aan de noodrem trok. Nadat de brand door de machinist was geblust werd op lage snelheid doorgereden naar Veenwouden.
Op 16 januari 2006 sleepten een DH-1 (WadFietser) en een DH-2 de 3226 van
Groningen naar Haarlem. De sleepstellen keerden vervolgens weer
terug naar het noorden.
De stelnummers van het slepende materieel zijn mij niet bekend.
Op 6 januari 2006 werd de 3226 door de 852 van Haarlem naar Tilburg gesleept.
Op 24 februari 2006 kwamen de 3101 en 3102 tussen Hengelo en Almelo op een overweg ter hoogte van Zenderen in botsing met een auto. De vooroplopende 3101 heeft hierbij schade aan de tanks en diverse leidingen opgelopen, en heeft geruime tijd aan de kant gestaan in Hengelo en is later overgebracht naar Onnen voor herstel.
Op 27 februari 2006 om 13:10 verloor de 3215, onderweg van Groningen naar Winschoten, bij Hoogezand een versnellingsbak, waarbij de baan werd verontreinigd door olielekkage. Na zo'n 4 uur hadden monteurs de versnellingsbak met spanbanden onder de trein gemonteerd zodat de trein niet getakeld hoefde te worden. Nadat de 3215 op eigen kracht naar Onnen was vertrokken, werd de treindienst hervat.
Op 3 maart kreeg de 3102 tussen Vroomshoop en Vriezenveen te kampen met brand als het gevolg van olielekkage. Het stel werd na enkele uren door een van NS Reizigers naar Hengelo gesleept.
Op 8 maart werd de beschadigde 3102 naar Onnen overgebracht voor herstel. Doordat beide Veenexxpressen in Onnen stonden voor herstel, werd de treindienst tussen Almelo en Mariënberg door een van Syntus verzorgd.
De herstelde 3226 keerde op 24 maart weer terug naar het noorden vanuit Tilburg, waar het stel was hersteld van brandschade opgelopen op 2 januari 2006.
In mei 2006 zaten de 2 jaren voor de Museumloper-bestickering van de 3216 erop. Op 20 mei 2006 werd het stel in 4 uur tijd door 13 vrijwilligers van het Noord-Nederlands Trein & Tram museum weer ontdaan van de stickers.
Op 5 juni 2006 kwam de 3209 bij Dronrijp op een landbouwoverpad in botsing met een hooiwagen. De hooiwagen werd volledig vernield en kwam in een greppel terecht. De 3209 liep aanmerkelijke schade aan de kop op. Persoonlijke ongelukken deden zich gelukkig niet voor. De beschadigde 3209 is op eigen kracht naar Leeuwarden gereden, vanwaar het stel later naar Groningen is overgebracht in afwachting van verder herstel. Op 22 juni is de 3209 samen met de 3205 op eigen kracht overgebracht naar Haarlem.
In de week van 12 juni kwamen de 3205 en 3206 onzacht met elkaar in aanraking, waarbij beide stellen flinke schade opliepen. Beide stellen werden naar Onnen overgebracht om het herstel plan op te stellen. De 3206 werd op 19 juni 2006 door personeel van het Revisiebedrijf Haarlem op lokatie in het Onderhoudsbedrijf Onnen hersteld. De 3205 en 3209 reden op 22 juni 2006 op eigen kracht naar Haarlem voor herstel. Ook het Revisiebedrijf Tilburg is bij het herstel betrokken. Omdat Onnen geen reservekoppelingen voor Wadlopers heeft, werd de koppeling van de 3205 naar het Revisiebedrijf Tilburg gestuurd om daar te worden hersteld. De herstelde koppeling werd in Haarlem weer aan de 3205 gemonteerd.
Op 16 augustus 2006 keerde de 3205 op eigen kracht van Haarlem, waar het stel was hersteld van botsschade, terug naar het noorden.
25 Jaar geleden, op 20 augustus 1981 werd de 3201 als eerste stel van een nieuwe serie treinstellen afgeleverd in Nederland. Om dit feit te vieren, werd de 3201 in Leeuwarden voorzien van een bord en slingers op de kop. Aan de zijwanden werden twee koersborden aan gebracht, waarvan één voorzien van een beknopte geschiedenis van dit treinstel. Ook het interieur werd versierd met slingers. Om de reizigers over de reden van de versiering te informeren waren enkele A4-tjes opgehangen met de uitleg dat dit treinstel precies 25 jaar geleden als eerste stel van de serie werd afgeleverd. Na een uitgebreide fotosessie werd de kop ontdaan van de versierselen, waarna het stel met de 3446 uit Groningen werd gecombineerd om gezamenlijk als trein 30229 naar Groningen te rijden. In Groningen werd de 3201 afgerangeerd naar een ander perronspoor, waar ook de versiering van het interieur weer werd verwijderd.
Zie hier voor een verslag
van dit jubileum.
Op 21 augustus 2006 kwam de 3109 als trein 30138 bij Harlingen Haven in botsing met een vrachtwagen. Zowel de 3109 als de vrachtwagen, alsook de kermisattractie op de vrachtwagen liepen aanzienlijke schade op. De 3109 reed in de ochtend van 22 augustus samen met de 3230 naar Haarlem om te worden hersteld. De 3230 keerde na het brengen van de 3109 solo weer terug naar Groningen.
Op 22 september kwam de 3217 uit Groningen naar Haarlem om de inmiddels van botsschade herstelde 3209 mee terug naar het noorden te nemen.
Op 29 november werd de groene 3222 overgebracht naar Venlo voor proefritten en instructie aan het personeel van Veolia, dat het komende jaar met Wadlopers op de Maaslijn tussen Nijmegen, Venlo en Roermond zal gaan rijden.
Eind november en begin december werden de voor Veolia bestemde Wadlopers bij Voith in Leeuwarden nagekeken en waar mogelijk hersteld.
Op 10 december 2006 nam Veolia de exploitaite van het traject Nijmegen - Roermond over van NS Reizigers. De maakten hierbij plaats voor Wadlopers, welke bij Veolia Maashoppers zullen worden genoemd. In de loop van 9 december werden de stellen 3103, 3105-3108, 3110, 3111, 3114, 3117-3119, 3208, 3224 en 3227 overgebracht. Als eerste vertrok de samenstelling 3103 + 3111 + 3119 + 3107 + 3105 om 15:20 uit Groningen. Na een ruime stop in Zwolle werd om 22:25 Nijmegen bereikt.
De inzet op de eerste dag verliep niet geheel vlekkeloos. Doordat de Maashoppers een maximum snelheid van 100 km/h hebben en de dienstregeling is gemaakt voor 120 km/h, kunnen de rijtijden niet worden gehaald, waardoor vertragingen ontstonden. Een aantal keer is de kruising verplaatst van Boxmeer naar Vierlingsbeek. Ook vielen enkele treinen uit. De 3103 en 3106 kampten 's middags met een storing in de ATB, waardoor deze stellen ook uit vielen.
Ook in de dagen erna verliep de treindienst niet vlekkeloos. Regelmatig vielen er treinen uit en bijna alle treinen reden met vertraging. Om de vertragingen niet al te veel op te laten lopen keerden sommige treinen in Cuijk in plaats van Nijmegen. Reizigers naar Nijmegen moesten dan in Cuijk overstappen op een volgende trein naar Nijmegen. Ook kwam het voor dat er reizigers op het perron achter moesten blijven omdat de trein te vol zat.
Omstreeks 11 januari is het materieelpark bij Veolia uitgebreid met de 3210, 3223 en 3231.
Tijdens de zware storm die op 18 januari 2007 over Europa raasde, zijn de Veolia 3119 en 3107 en elders de 3231 op de Maaslijn tegen een op het spoor gewaaide boom gereden. De machinist van de 3119 is hierbij lichtgewond geraakt. De 3119 is aan aanzienlijk beschadigd. Door de klap is het frame ontzet. Het stel zal niet worden hersteld en dit is dan de eerste, en tevens de jongste, Wadloper die afgevoerd zal worden. De 3119 zal worden geplukt om de 3107 te herstellen.
In de ochtend van 12 februari 2007 zijn de 3223 en 3222 in Roermond op een overweg op een lege auto gebotst. De automobilist schijnt te vroeg te hebben ingestuurd en kwam daardoor naast de overweg op het spoor klem te zitten en heeft vervolgens de auto verlaten. Hierdoor vielen er geen slachtoffers. Wel is de auto total-loss. De licht beschadigde 3223 is naar Eindhoven overgebracht voor herstel.
Op 12 februari werd het materieelpark van Veolia uitgebreid met de uit het noorden afkomstige 3207, 3225 en 3226.
Op 3 maart bracht de 3224 de 3231 van Nijmegen naar Onnen voor onderhoud. De 3224 keerde terug naar Nijmegen.
Op 11 maart vertrokken de vier laatste Wadloper tweetjes uit Groningen om bij Veolia als Maashoppers aan de slag te gaan. Tegen half een 's middags vertrokken de 3202 + 3218 uit Groningen naar Zwolle, even na vieren gevolgd door de 3230 + 3228.
Door werkzaamheden was er tussen vrijdagavond 23 maart en maandagochtend 26 maart geen treinverkeer mogelijk tussen Hengelo en Almelo. De beide Veenexxpressen 3101 en 3102 konden daardoor niet naar Hengelo om bijgetankt te worden. Voorafgaand aan de werkzaamheden zijn de beide stellen volgetankt en vervolgens in Almelo gestationeerd. Op de zaterdag werd het ene stel ingezet tussen Almelo en Mariënberg en op zondag het andere stel. Door het uitlopen van de werkzaamheden bleef het traject tussen Almelo en Hengelo tot en met 2 april gestremd. Wegens het niet kunnen bijtanken zijn de Veenexxpressen op maandag 26 maart niet ingezet. Op dinsdag 27 maart kwam een tankauto naar Almelo om de beide stellen bij te tanken, zodat de stellen weer inzetbaar zijn. Mogelijk is het daarna nogmaals voorgekomen dat de stellen met behulp van een tankauto zijn bijgetankt. Vanaf 3 april is er weer beperkt treinverkeer mogelijk tussen Almelo en Hengelo, waardoor de Veenexxpressen ook weer naar Hengelo kunnen komen voor het tanken en onderhoud.
Opmerkelijk voor een zondag is dat beide Veenexxpressen 3101 en 3102 op zondag 1 april 2007 gekoppeld hebben gereden tussen Almelo en Mariënberg.
Rond 11 april 2007 werd de 3219 van Arriva overgedragen aan Veolia. Op 10 april stond het stel nog in Groningen en op 12 april reed het stel al bij Veolia. Opmerkelijk is dat dit stel (nog) niet is voorzien van Veolia logo's, maar nog steeds is getooid met de oude NoordNed logo's.
Op 14 april 2007 is de 3226 van Veolia in de werkplaats te Eindhoven bestickerd in de witte met rode kleurstelling van Veolia. Wegens nog op te lossen motorproblemen duurt het nog even voordat dit stel in de reizigersdienst verschijnt.
Zaterdag 26 mei 2007 was de laatste dag waarop Connexxion de lijn Almelo - Mariënberg exploiteerde met de Veenexxpressen. De 3101 had de eer op deze laatste dag dienst te doen. Vanaf zondag 27 mei wordt deze lijn door Syntus met de twee Twents rode 44 en 45 geëxploiteerd. Wat er met de twee Veenexxpressen 3101 en 3102 gaat gebeuren is nog niet bekend, mogelijk zullen ze in Amersfoort worden gestald, ter afwachting wat er verder nog mee zal gebeuren.
Op 4 juni 2007 kwamen de 3210 + 3103 van Veolia bij aankomst op het kopspoor 35 te Nijmegen niet op tijd tot stilstand en boorde de 3210 zich in het stootjuk.
Op 6 juni 2007 werd het stel binnengenomen in het Revisiebedrijf Tilburg voor herstel. Een maand later, op 6 juli 2007
werd het herstelde stel afgeleverd.
Op 13 juni 2007 werden de bij Arriva terzijde gestelde Wadlopers 3204 en 3220 door de 1755 van NSR overgebracht van Onnen naar Amersfoort om daar opgeslagen te worden.
De Wadlopers 3221 en 3209 werden op 16 juni 2007 tijdens een rangeerbeweging door de 3420 in Groningen door het stootjuk geduwd. De 3221 raakte daarbij beschadigd aan de Bz-bak en het stootjuk brak in twee stukken.
Op 27 juni 2007 werden vier terzijde gestelde Wadlopers overgebracht van Onnen naar Amersfoort om daar opgeslagen te worden. De transporten werden verzorgd door de Sleepdienst Watergraafsmeer. De 1739 van NSR bracht eerst de 3201 en 3229 over, gevolgd door een tweede rit met de 3215 en 3205.
Op 4 juli 2007 bracht de 1776 van NSR de twee terzijde gestelde Wadlopers 3209 en 3221 van Onnen naar Amersfoort.
Op 7 juli 2007 werd er voor het laatst een Wadloper ingezet in de dienst tussen Leeuwarden en Sneek. Tot het eind van deze dienst pendelde de 3213 tussen Leeuwarden en Sneek.
In tegenstelling tot wat eerder vermeld was, werden er op 8 juli geen Wadlopers ingezet bij Arriva. In Leeuwarden stonden de 3213, 3211 en 3216 de hele dag op het opstelspoor 57. Verder op het emplacement stonden nog de 3112, 3115 en 3212. 's Avonds werden de beide motorwagens 3112 en 3115 achter de 3448 gekoppeld en meegenomen in de reizigersdienst naar Groningen. Dit was wellicht de allerlaatste keer dat Wadlopers en een gecombineerd in de reizigersdienst hebben gereden.
Op 9 juli werden er toch nog Wadlopers ingezet in de reizigersdienst bij Arriva. De 3211 en 3213 verzorgden de dienst tussen Leeuwarden en Stavoren. De dienst tussen Leeuwarden en Sneek werd verzorgd door een . Om 17:52 kwam de 3211 als trein 30066 aan in Leeuwarden en werd vervangen door een . Een uur later sloot de 3213 als trein 30070 de inzet van Wadlopers bij Arriva en de inzet van Wadlopers in de noordelijke provincies af. De drie nog in Leeuwarden bevindende Wadlopers werden aan elkaar gekoppeld en om 19:33 uur vertrok de combinatie van de 3216 + 3211 + 3213 als ledig materieel uit Leeuwarden op weg naar Groningen.
Zie hier voor een artikel in het Friesch Dagblad over het einde van de inzet van Wadlopers bij Arriva.
Vanuit Groningen is een aantal Wadlopers overgebracht naar Zwolle, waaronder onder andere de 3204, 3206, 3212 en 3214. Dit betreffen wellicht vier van de zes DH-2 stellen die in Zwolle achter de hand zullen worden gehouden voor nog een mogelijke inzet.
Op 15 juli 2007 zouden de 3227 en 3223 van Veolia worden overgebracht van Onnen naar Venlo achter de 6404 van Railion Nederland. Wegens problemen met de remmen, kwam dit transport niet verder dan Geldermalsen.
Vanwege de Nijmeegse zomerfeesten en het daarbij toegenomen aantal reizigers heeft Veolia de beschikking over een aantal extra Wadlopers welke bij Arriva zijn afgevoerd. Op 16 juli 2007 zijn onder andere de 3212 en 3217 rond Nijmegen gesignaleerd. Deze stellen zijn mogelijk met het oog op deze inzet al rijvaardig achter de hand gehouden in plaats van het klaar maken voor opslag in Amersfoort, zoals met de rest van de bij Arriva vrijgekomen Wadlopers.
Op 24 juli 2007 zouden volgens planning twee tweetjes DH-2 en alle zes motorwagens DH-1 van Arriva, nadat ze in Onnen zijn klaargemaakt voor conservering, worden overgebracht naar Amersfoort. De resterende zes tweetjes van Arriva zouden in Zwolle worden gestationeerd en klaar gehouden voor eventuele inzet als daar behoefte aan mocht blijken te ontstaan. Vier stellen, de 3104, 3206, 3212 en 3214 zijn op 9 juli 2007 reeds overgebracht van Groningen naar Zwolle.
In tegenstelling tot eerdere berichten zijn op 24 juli 2007 vier in plaats van zes motorwagens DH-1 overgebracht van Onnen naar Amersfoort. Rond het middaguur bracht NSR 1777 de vier motorwagens 3113 + 3116 + 3115 + 3112 naar Amersfoort, later op de dag gevolgd door de tweetjes 3211 + 3213. De motorwagens zijn 's middags door een dieselloc van Strukton in de loods geplaatst. De 's avonds gebrachte tweetjes werden door de 303001 van Strukton voor de loods geplaatst. Op 25 juli werden deze stellen, na enig rangeerwerk alsnog in de loods geplaatst.
Op 1 september 2007 zijn de beide Veenexxpressen van Connexxion, de 3102 en 3101, overgebracht van Hengelo naar Amersfoort. Even was er sprake van dat Connexxion deze stellen zou inzetten tussen Amersfoort en Ede-Wageningen, maar dat ging niet door wegens het ontbreken van keervoorzieningen te Barneveld Noord in de richting van Lunteren en wegens het ontbreken van materieelbekendheid bij het trein- en onderhoudspersoneel.
Op 5 september 2007 sprong een olieleiding van de Veolia 3227 als achterste stel van de combinatie 3226 + 3227. Hierdoor ontstond een fikse rookontwikkeling. De machinist van de trein wist de reizigers in veiligheid te brengen en koppelde de rokende 3227 af van het voorste stel 3226 om eventueel overslaan te voorkomen. De 3227 is overgebracht naar Nijmegen voor onderzoek. Daar is gebleken dat de bekabeling is verbrand. Gezien de nog korte tijd van inzet bij Veolia is van herstel afgezien, en wordt het stel uitgewisseld met een ander stel uit Zwolle. Op 20 september werd de 3227 door een de 6406 van Railion naar Tilburg gesleept, waar de 3227 als onderdelenleverancier zal gaan fungeren.
Op 16 september 2007 is de 3117 als voorste stel van trein 32267 van Nijmegen naar Roermond bij Swalmen op een overweg tegen een auto gebotst, waarbij de 3117 meerdere beschadigingen op liep. Ook voor dit stel is het waarschijnlijk einde oefening. Het stel is overgebracht naar Tilburg, waar het bij de daar als terzijde staande 3119 en 3227 is geplaatst.
op 20 september werd de 3216 door VIRM 9469 van NS Reizigers van Onnen naar Amersfoort gesleept, en daar door een loc van Strukton voor de loods geplaatst.
Op 24 september 2007 werd de 3203 door Veolia uit Zwolle gehaald ter vervanging van de op 5 september beschadigde 3227.
Na de instroom van het eerste nieuwe materieel bij Veolia werd begonnen met de voorbereidingen voor de aanstaande uitstroom van de Maashoppers. Van diverse stellen werden de stickers met het Veolia logo verwijderd. Bij de groene 3222 kwamen bij het verwijderen van de Veolia logo's ook delen van de groene bestickering los, waardoor zelfs het zich daaronder nog bevindende NS logo tevoorschijn kwam.
Op 30 november werden de eerste Maashoppers van Veolia ingeleverd en overgebracht naar Zwolle. Als eerste vertrokken de 3223, 3225 en 3230 naar Zwolle. Het tweede konvooi bestond uit de 3231 + 3224 + 3203 en kwam tegen 13:10 aan in Zwolle. 's Middags volgden de 3207 + 3208 en tenslotte vertokken 's avonds de 3202 en 3219 als laatste uit Nijmegen naar Zwolle.
In de nacht van 12 op 13 december werden 8 Wadlopers overgebracht van Zwolle naar Amersfoort om daar in of bij de loods opgeslagen te worden. Als eerste bracht de NSR 1752 de stellen 3230, 3225, 3223 en 3231 naar Amersfoort, gevolgd door de 3208, 3207, 3219 en 3202 in een tweede rit. In Amersfoort werden beide konvooien aan elkaar gekoppeld, zodat een combinatie van 16 bakken Wadloper ontstond. Op 13 december werden de stellen naar de loods gebracht.
Op 21 december hebben de Maashoppers 3210 en 3228 de Maaslijn voorgoed verlaten en zijn overgebracht naar Zwolle waar de stellen zullen worden gereedgemaakt voor opslag in Amersfoort.
Op 28 december werden de Wadlopers 3217 + 3212 + 3224 + 3203 door NSR 1747 overgebracht van Zwolle naar Amersfoort, waar de stellen bij de loods zullen worden gestald.
Op 22 januari 2008 toog de 3218 van Veolia naar Tilburg met de bedoeling daar de 3119 op te halen. De 3119 bleek echter niet te slepen en dus keerde de 3218 alleen terug naar Nijmegen. In de nacht van 24 of 25 januari werd de 3119 alsnog van Tilburg naar Venlo overgebracht.
Op 26 januari 2008 organiseerde de NVBS een afscheidsexcursie voor het Wadlopermaterieel. Met de combinatie 3226 + 3111 + 3105 werd een slag van Nijmegen naar Roermond gereden. Onderweg waren diverse kruisingen met het nieuwe materieel in de reizigersdienst. Op de terugweg werd bij de containerterminal te Blerick een line-up van de drie deelnemende Wadlopers samengesteld. Op 25 januari was bekend dat de trein uit drie bakken zou bestaan, waaronder witte 3226. Door gebruikers van de webpagina Somda is de 3111 als bijbehorende motorwagen gekozen. Op de ochtend van 26 januari bleek ook nog de 3105 aan de trein te zijn toegevoegd. De excursie werd bijgewoond door ruim 170 deelnemers, desondanks verliepen de rit en de fotostops zonder noemenswaardige problemen. Bij de line-up bij de containerterminal moest extra gerangeerd worden om de stellen in de juiste volgorde naast elkaar te krijgen. Met verlenging van de tijd met een half uur bleef hier voldoende tijd over om de line-up gade te slaan. Met een half uur vertraging werd vervolgens teruggereden naar Nijmegen.
Op 30 januari 2008 hebben er voor het laatst DH-2 stellen in de reizigersdienst in Nederland gereden. De 3222 heeft samen met de 3106 spitstreinen tussen Nijmegen en Venray gereden. De 3218 heeft 's ochtends met de 3105 en 3117 van Nijmegen naar Roermond gereden, waarbij de 3218 mogelijk in Venlo is achtergebleven om de 3119 naar Zwolle te gaan brengen.
Op 31 januari 2008 vond de op twee na laatste teruggave van Maashoppers van Veolia plaats. De 3114 + 3222 + 3226 + 3103 en 3218 + 3119 werden op deze dag overgebracht naar Zwolle, waar het materieel gereed wordt gemaakt voor opslag. Omdat de loods te Amersfoort vol is, worden de resterende stellen opgesteld op de Dijksgracht in Amsterdam.
Op 4 februari werden de eerste terzijde gestelde Wadlopers naar de Dijksgracht in Amsterdam gebracht. NSR 1834 bracht de 3214 + 3206 + 3210 + 3228 van Zwolle naar Amsterdam.
Op 10 februari 2008 bracht NSR 1757 alle gele zich nog in Zwolle bevindende Wadlopers naar de Dijksgracht in Amsterdam. Het konvooi betrof de stellen 3119 + 3109 + 3104 + 3218 + 3103 + 3114.
Op 14 februari retourneerde Veolia weer vier Maashoppers. De 3110 + 3105 + 3111 + 3117 reden op eigen kracht naar Zwolle. In Zwolle zullen twee motorrijtuigen gereed worden gemaakt voor opslag op de Dijksgracht in Amsterdam. De twee andere motorrijtuigen zullen worden gereed gemaakt voor verkoop en verscheping naar Albanië. Omstreeks 29 februari zullen de resterende Maashoppers door Veolia worden geretourneerd.
Op 20 februari zouden de twee tweerijtuigstellen 3222 en 3226 en nog twee motorrijtuigen, waarvan
de nummers nog niet bekend zijn, worden overgedragen aan een nieuwe eigenaar en vervolgens worden verscheept
naar Albanië. De verscheping heeft echter nog niet plaats gevonden. De zes stellen 3105, 3110,
3111, 3117, 3222 en 3226 staan nog steeds in Zwolle.
Zie ook bij toekomstige ontwikkelingen.
Op 28 februari 2008 hebben er voor het laatst Wadlopers in de reizigersdienst in Nederland gereden. Op verzoek van de machinist werd de laatste trein gereden door alle vier zich nog bij Veolia bevindende Maashoppers. In de combinatie 3106 + 3107 + 3108 + 3118 werd 's ochtends de laatste rit in de spitstreinen 32321 en 32322 van Nijmegen naar Venray en terug gereden. Vervolgens zijn deze stellen rond 10 uur vertrokken naar Zwolle. Hiermee is voorgoed een einde gekomen aan de inzet van dit materieel in de reizigersdienst in Nederland.
Op 4 maart vonden twee Wadloper transporten plaats. Als eerste bracht NSR 1844 de Wadlopers
3228 + 3206 + 3103 + 3104 + 3119 van de Dijksgracht naar Amersfoort.
Met name de beschadigde 3119 en "alternatief beschilderde" 3106 vormden niet
bepaald een visitiekaartje voor Amsterdam op de Dijksgracht in het zicht van de passerende treinen.
De overige stellen gingen mee naar Amersfoort omdat daar plaats was vrij gekomen en om op de Dijksgracht
plaats te maken voor de volgende lading uit Zwolle.
Vervolgens toog de 1844 naar Zwolle om vandaar de 3111 + 3117 + 3118 +
3108 + 3107 + 3106 naar de Dijksgracht in Amsterdam te brengen.
In Zwolle bleven de motorrijtuigen 3105 en 3110 en de twee tweetjes 3222 en 3226
achter, welke naar Albanië zullen gaan.
Op 13 juni werden de vier Wadlopers 3110 + 3105 + 3226 + 3222 door de 6468 van Railion Nederland overgebracht van Zwolle naar de kade van het Rotterdams Haven Bedrijf te Waalhaven Oost, vanwaar ze per schip verder zouden worden vervoerd naar Polen. Na een revisie in Polen zouden deze Wadlopers verder worden vervoerd naar Albanië. Vooralsnog zijn deze Wadlopers niet verscheept.
Op 13 juni werden aan het eind van de dag met de Wadlopers, welke op de Dijksgracht in Amsterdam stonden opgesteld, conditieritten gereden naar Uitgeest. Als eerste maakte NSR 1772 een rondje van Amsterdam via Zaandam, Uitgeest en Haarlem naar Amsterdam met de Wadlopers 3111 + 3117 + 3118 + 3214 + 3210. Vervolgens werd met dezelfde loc een rondje in tegengestelde richting gereden met de Wadlopers 3108 + 3107 + 3106 + 3109 + 3218 + 3114.
Op 30 maart 2009 werden de vier naar Waalhaven Oost overgebrachte Wadlopers 3105, 3110, 3222 en 3226 door Rotterdam Rail Feeding verplaatst naar de Maasvlakte omdat ze van de kade van het Rotterdams Haven Bedrijf in de weg stonden.
Op 13 mei 2009 werden de eerste twee Wadlopers geëxporteert naar Polen. ITL bracht de 3102 en 3206 met eloc 148 van Amersfoort via Bad Bentheim naar Frankfurt an der Oder, vanwaar dieselloc M62-1154/120.002 van ITL-Polska het transport op 14 mei 2009 verder naar Poznań verzorgde. Na aankomst in Poznań werden de stellen door rangeerloc SM 42 092 in een loods van (Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego) Poznań / Sigma geplaatst. Behalve dat dit transport door het benodigde papierwerk al enige weken is uitgesteld, verliep de uitvoering op deze dag ook niet geheel vlekkeloos. Als eerste kwamen de machinisten onderweg naar Amersfoort op de snelweg in de file terecht als gevolg van een ongeval. Vervolgens bleek er onvoldoende olie in de aandrijfkasten van de Wadlopers te bevinden, hetgeen eerst bijgevuld moest worden. Uiteindelijk is het transport 5 uur later dan gepland uit Amersfoort vertrokken.
In de nacht van 30 juni op 1 juli werd de in Tilburg achtergebleven Wadloper 3227 tussen twee voormalige bagagerijtuigen van de Over Night Expres door dieselloc 16 van Rotterdam Rail Feeding naar Amersfoort overgebracht en bij de overige Wadlopers bij de loods geplaatst.
Op 1 juli 2009 zou een tweede transport van Wadlopers naar Poznań vertrekken. In Amersfoort werden door Rotterdam Rail Feeding's dieselloc 16 de 3231, 3225, 3219 en 3207 klaargezet, waarna ITL deze stellen achter eloc 150 naar Frankfurt an der Oder zou vervoeren. Binnen een half uur voor vertrek werd het transport afgelast omdat er vanuit Polen niet betaald zou zijn. De Wadlopers werden door loc 16 van Rotterdam Rail Feeding weer achter het hek bij de loods geplaatst.
Op 13 juli 2009 vond een herkansing plaats van het op 1 juli op het laatste moment afgeblazen transport naar Poznań. Achter ITL's eloc 150 werden de Wadlopers 3231 + 3225 + 3219 + 3207 overgebracht van Amersfoort via Bad Bentheim naar Frankfurt an der Oder.
Medio juli 2009 werd de DH-3206 door Poznań opgestart, waardoor er na een lange tijd weer een Wadloper te horen was.
De op de Maasvlakte gestalde Wadlopers schijnen nu verkocht te zijn aan Q-rail in Tsjechië. Alvorens ze naar Tsjechië gaan, zouden ze eerst door Mińsk Mazowiecki bij Warschau worden gereviseerd. Op 3 augustus 2009 vond een begin van het transport plaats. Door dieselloc 20 van Rotterdam Rail Feeding werden de 3105 + 3222 + 3110 + 3226 van de Maasvlakte naar de Kijfhoek overgebracht.
Op 27 augustus 2009 vertrok ITL's eloc 150 met de Wadlopers 3105 + 3222 + 3110 + 3226 van de Kijfhoek via Bad Bentheim naar Frankfurt an de Oder. Vanaf Frankfurt bracht ITL Polska de Wadlopers naar Poznań omdat er onduidelijkheid over de eindbestemming bleek te bestaan.
Op 4 september 2009 werden de tijdelijk in Poznań achtergelaten Wadlopers door ITL Polska naar de wagenwerkplaats Paterek gebracht in tegenstelling tot het eerde gepande Mińsk Mazowiecki. Het ziet er niet naar uit dat de stellen in Paterek zullen worden gereviseerd voor Q-Rail, aangezien deze wagenwerkplaats geen kennis van reizigersmaterieel heeft. De stellen staan hier blijkbaar omdat ze hier voorlopig gestald kunnen worden.
Op 3 oktober maakte de DH-3231 een proefrit bij Poznań.
Van 14 t/m 16 oktober 2009 vond in Gdańsk de 8ste internationale spoorweg beurs TRAKO plaats. Hierbij toonde Poznań / Sigma de recentelijk nieuw geschilderde DH-3206. Het stel is lichtgrijs met een rode bies en rode deuren geschilderd in een stijl die lijkt op de Veolia kleurstelling van de 3226. Op 13 oktober 2009 werd de DH-3206 door de SM42-921 overgebracht van Poznań naar Gdańsk.
Begin juni 2010 zijn de twee Wadlopers DH-3102 en DH-3206 van Poznań / Sigma overgebracht van Poznań naar Chojnice. Vanaf 11 juni 2010 worden de Wadlopers voor het eerst in de reizigersdienst in Polen ingezet. In opdracht van Poznań worden de DH-3206 en DH-3101 door de , de voormalige regionale devisie van de nationale spoorwegmaatschappij PKP ingezet op de lijnen van Chojnice naar Tczew en van Chojnice naar Piła Główna. Sporadisch kunnen de stellen ook op de lijnen van Chojnice naar Szczecinek of Kościerzyna worden aangetroffen. Naast de historische NS nummers, zijn de stellen ook opgenomen in de nummering van de . De DH-3102 heeft het nummer SN82-001 gekregen en de DH-3206 het nummer SN83-001.
Op 5 september 2010 werd de DH-3219 als derde Wadloper in Polen in dienst gesteld, en wel tussen Ostrołęka en Tłuszcz in opdracht van .
Vanaf 30 oktober worden de DH-3207 en DH-3231 ook in Polen door de ingezet vanuit Szczecinek naar ondere andere Słupsk en Chojnice. Daarnaast kunnen deze stellen ook tussen Chojnice en Tczew worden ingezet. Deze twee stellen zijn eveneens in de nummering van de opgenomen. De DH-3207 heeft het nummer SN83-002 gekregen en de DH-3231 het nummer SN83-003.
Wegens de plotseling intredende winter, waarbij een groot deel van het materieel van de NS defect raakte, werd de recentelijk gesloten werkplaats Amsterdam Zaanstraat weer heropend om het defect geraakte materieel snel weer te kunnen herstellen. Hiervoor diende het materieel van het Spoorwegmuseum, die de werkplaats als tijdelijke stallingsruimte mocht gebruiken, naar elders te worden verplaatst. De in de Zaanstraat opgeslagen collectie van het Spoorwegmuseum werd verdeeld over Utrecht, Blerick en Amersfoort. Om in Amersfoort ruimte in de loods voor het materieel van het Spoorwegmuseum te maken diende het in de loods opgeslagen materieel naar andere sporen te worden verplaatst. Aansluitend aan de overbrenging van het museummaterieel van de Zaanstraat naar Amersfoort voerde de 17 van Rotterdam Rail Feeding de benodigde rangeerbewegingen uit. Tijdens deze rangeerbewegingen, waabij de 17 de Wadlopers 3204 + 3201 + 3203 + 3220 verplaatste, brak de sleepkoppel van de loc 17, waarbij de loc stond opgesloten tussen deze Wadlopers en een stootjuk. Doordat de Wadlopers niet van buffers zijn voorzien, kon de loc de Wadlopers niet terug duwen. Met dank aan de Stichting Historisch Dieselmaterieel konden de Wadlopers door de Sik 252 worden weggezet, waarna de RRF 17 werd verlost. Om het kostbare museummaterieel veilig binnen te kunnen stallen werd de 17 via Den Dolder en Baarn gedriehoekt zodat het rangeerwerk met de koppeling aan de andere zijde van de loc kon worden voltooid.
Nadat het lange tijd stil bleef omtrent de verkoop van meer stellen naar Polen, werden de in Nederland achtergebleven stellen opnieuw te koop aangeboden. In november 2010 kwam er bericht uit Argentinië dat de Argentijnse spoorwegmaatschappij Trenes de Buenos Aires (TBA) geïnteresseerd bleek te zijn in de aankoop van meerdere stellen. In januari 2011 kwam een delegatie uit Argentinië naar Amersfoort om de stellen te inspecteren en een selectie te maken. Op 27 januari 2011 kwam Rurtalbahn met loc V203 naar Amersfoort om de geselecteerde tien Wadlopertweetjes op te halen en naar Antwerpen te brengen, vanwaar de stellen per schip naar Argentinië zullen varen. Nadat de combinatie van 3204 + 3201 + 3203 + 3211 + 3213 + 3221 + 3209 + 3212 + 3217 + 3205 klaar was gezet voor transport naar Antwerpen, bleek het toch niet zo eenvoudig te zijn deze twintig bakken in één konvooi naar Antwerpen te slepen. Na enkele vergeefse pogingen werd de geplande overbrenging gestaakt tot er een oplossing voor het transport zou worden gevonden.
In de loop van week 6 werd de rij van twintig bakken Wadlopers in Amersfoort gesplitst in twee rijen van elk tien bakken. Een rij kwam uit de 3201 + 3203 + 3211 + 3213 + 3221 te bestaan en de andere rij uit de 3204 + 3209 + 3212 + 3217 + 3205.
Op 21 februari 2011 kwam de DH-3219 in Polen als trein 70325 van Tłuszcz naar Ostrołęka op een onbewaakte overweg bij Pasieki in botsing met een vrachtwagen, waarbij de DH-3219 aanzienlijke schade opliep. De vrachtwagenchauffeur zag, vermoedelijk verblind door de zon, de trein over het hoofd. Niemand raakte bij de aanrijding gewond. De ongeveer 50 reizigers uit de trein gingen te voet naar het station van Pasiekach, waar ze met een vervangende trein verder konden reizen. In de namiddag werd de beschadigde DH-3219 naar het depot in Tłuszcz overgebracht.
Op 22 februari 2011 vond het eerste transport van de Wadlopers 3204 + 3209 + 3212 + 3217 + 3205 van Amersfoort naar Roosendaal plaats. De tractie werd verzorgd door dieselloc V156 van Rurtalbahn. Op 24 februari 2011 bracht dezelfde loc V156 van Rurtalbahn de Wadlopers 3201 + 3203 van Amersfoort naar Roosendaal. En op 26 februari 2011 volgden de Wadlopers 3211 + 3213 + 3221 dezelfde weg, eveneens achter loc V156 van Rurtalbahn.
Na enige tijd in Roosendaal te hebben gestaan bracht loc V206 van Rurtalbahn de Wadlopers in twee transporten over van Roosendaal naar de IJslandhaven in Antwerpen. Als eerste werden de 3201 + 3203 + 3211 + 3213 + 3221 overgebracht, gevolgd door 3204 + 3209 + 3212 + 3217 + 3205. In Antwerpen zullen de Wadlopers het volgende schip naar Argentinië afwachten om de grote oversteek over de Atlantische Oceaan naar het Zuid Amerikaanse werelddeel te maken.
Op 28 maart 2011 werd de beschadigde DH-3219 overgebracht naar Poznań en zal waarschijnlijk niet terugkeren bij .
Op 19 en 20 mei 2011 werden dan eindelijk de al geruime tijd in de IJslandhaven in Antwerpen wachtende Wadlopers ingeladen in een schip naar Buenos Aires in Argentinië. De verwachte aankomstdatum is 11 juni 2011. Na het uitladen zullen de twintig bakken op diepladers naar een werkplaats worden overgebracht om te worden aangepast aan het Argentijnse breedspoor.
Op 11 juni 2011 kwam het schip met de Wadlopers uit Antwerpen aan in Dock Sud in Buenos Aires in Argentinië. Op 13 juni werden de bakken ontscheept en zijn een aantal bakken op diepladers naar de werkplaats van Trenes de Buenos Aires (TBA) in El Palomar vervoerd.
Enkele video's van YouTube-gebruiker LosTrenesDeOscar:
Enkele video's van Claudio Romano (YouTube-gebruiker GalponSuarez):
Op 30 juli 2011 maakte een uit de bakken Bz 3203 en B 3205 samengesteld Wadlopertweetje een proefrit over de normaalsporige lijn van Martín Coronado, Buenos Aires naar Concoria, Entre Ríos. Het stel was voorafgaand aan deze proefrit uitgebreid gepoetst en bijgeschilderd in de nog huidige NS kleurstelling, waarbij de NoordNed logo's op de B 3205 zijn blijven zitten.
Een video van Gabriel Castelo (YouTube-gebruiker gabrielc6636):
Op 3 augustus 2011 zijn in Argentinië de bakken B 3221 en Bz 3205 tot een treinstel geformd en heeft deze combinatie een proefrit gemaakt. De hydraulische transmissie van de Bz 3205 is defect, maar verder is het stel in orde bevonden.
Nadat de bakken van schijnwerpers boven de cabineramen, op de plaats waar vroeger de tyfoon heeft gezeten, zijn voorzien, heeft de combinatie Bz 3203 en 3205 op 6 augustus 2011 een proefrit naar Montevideo in Uruguay gemaakt.
Op 12 augustus werden de proefritten met de combinatie Bz 3203 en 3205 tussen Buenos Aires in Argentinië en Montevideo in Uruguay afgerond.
Op 23 augustus werden de eerste Wadlopers in Argentinië in een nieuwe blauw met witte kleurstelling bestickerd ter promotie van de op te zetten internationale spoorverbindingen tussen Argentinië en Uruguay. De bestickerde bakken werden vervolgens per vrachtwagen naar El Palomar overgebracht, vanwaar de bestickerde 3221 en 3201 op 27 augustus een proefrit naar Concoria, Entre Ríos maakten.
Op 26 augustus 2011 werden de op de Dijksgracht opgestelde Wadlopers in drie transporten door VolkerRail 203-2 overgebracht naar Amersfoort. De ruimte op de Dijksgracht is nodig om het terzijde gestelde materieel Plan V op te stellen. In het eerste transport werden de 3118 + 3117 + 3111 + 3114 naar Amersfoort vervoerd. Het tweede transport betrof de stellen 3210 + 3214 + 3107. En tot slot werden de 3108 + 3218 + 3109 + 3106 in het derde transport overgebracht.
Op 29 augustus 2011 werd na ruim 25 jaar de internationale treindienst tussen Concordia in Argentinië en Salto in Uruguay weer hersteld. Deze verbinding werd in 1982 geopend na de voltooiing van de brug "Puente Salto Grande" over de rivier "Río Uruguay" en in 1985 alweer gesloten na blokkering door stakend spoorwegpersoneel. De Wadlopers rijden sinds 29 augustus in de dagelijkse dienst tussen Buenos Aires in Argentinië en Paso de los Toros in Uruquay. Het is de bedoeling dat de verbinding wordt doorgetrokken naar Montevideo in Uruquay.
Na de feestelijke heropening op 29 augustus werd op 23 september 2011 de reguliere treindienst tussen Concordia in Argentinië en Salto in Uruguay aangevangen.
Tussen 15 en 19 december 2011 werden in vier transporten elf Wadlopertweetjes door de diesellocomotief V156 van Rurtalbahn van Amersfoort naar de Rotterdamse Waalhaven overgebracht. In de Waalhaven zullen de stellen een onderhoudsbeurt krijgen, waarna ze naar Roemenië zullen worden getransporteerd. Als eerste werden op 15 december de 3228 + 3216 + 3220 overgebracht. Op 16 december werden overdag de 3229 + 3210 + 3223 overgebracht en 's avonds gevolgd door de 3218 + 3214. Ten slotte werden de 3208 + 3227 + 3230 op 19 december overgebracht.